على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

2517

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

و ديوانه كردن . و قد فتن ( مجهولا ) يعنى ديوانه شد . و فتنه غيره : ديوانه كرد او را . و نيز فتنة : گداختن . و گمراه كردن . فتنه ( fetne ) ا . پ . فساد و بد عملى . و فسادكننده . و فريب و مكر و دغا . و چشم و موى و زلف و صورت زنان . و نام كنيزك بهرام گور پادشاه ساسانى . فتنه ( fetne ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - شور و غوغا و آشوب . و طغيان و سركشى . و فتنهء آخر الزمان : فساد و بدكردارى كه در آخر دنيا پديد مىآيد . و فتنه بر چيزى شدن : عاشق بر چيزى شدن . و فتنه را از جائى به جائى بردن : سخن چينى كردن . و فتنه را كمر گشادن : فرو نشاندن شور و غوغا . و فتنه شدن : شور و غوغا برپا كردن . و آشوب شدن . و فتنه كردن : فساد كردن و آشوب بر پا كردن . فتنه‌انگيز ( fetne - angiz ) ص . پ . كسى كه فساد برپاى كند . و عاصى و ياغى و گردنكش . فتنه‌جوى ( fetne - juy ) و ( fetne - jovy ) ص . پ . مايل بفساد و آشوب و جويندهء هنگامه و عدم امنيت و پريشانى . و ستيزه جو و جنگجو . فتنه‌خيز ( fetne - xiz ) ص . پ . جائى كه فساد و شر از آنجا برميخيزد . فتو ( fatv ) م . ع . فتوتهم فتوا ( از باب نصر ) : چيره شدم بر آنها در جوانمردى . فتو ( fatav ) ص . پ . عربده جوى . و غره و مغرور . و ستيزه جوى . فتو ( fotovv ) ا . ع . ج . فتى . فتو ( fotovv ) م . ع . فتى فتا و فتاء و فتوا . مر . فتا و فتاء . فتوا ( fatv ) ا . ع . فتوى . فتوا ( fetv ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حكم شرع . و حكمى كه از ملا و مفتى و قاضى صادر گردد و چر و وجر نيز گويند . فتوان ( fatv ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه : دو جوانمرد . فتوة ( fetvat ) ع . ج . فتى . فتوة ( fotovvat ) ا . ع . مردمى و جوانمردى . فتوة ( fotovvat ) م . ع . فتى فتا و فتاء و فتوا و فتوة . مر . فتا و فتاء . فتوت ( fatut ) ص . ع . كوفته و ريزه ريزه نموده . فتوت ( fotovvat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - جوانمردى و مروت و مردمى و كرم و سخاوت . و كودكى و طفوليت . و عهد شباب . و رتبهء قاضى و مفتى و ملا . فتوح ( fatuh ) ا . ع . نخستين باران بهار . فتوح ( fatuh ) ص . ع . ناقة فتوح : ماده شتر فراخ سوراخ پستان . فتوح ( fotuh ) ع . ج . فتح . فتوحات ( fotuh t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - فتحها و فيروزيهاى بسيار و متعدد . فتوحى ( fatuhi ) ا . پ . نوعى از قباى بىآستين . فتوخ ( fotux ) ا . ع . ج . فتخة . و ج . فتخ . فنودن ( fotudan ) ف ل و م . پ . حرف زدن با انديشه و فكر و تامل . فتوده ( fotude ) ص . پ . فريفته و مغرور جهان غدار . فتور ( fotur ) م . ع . فتر فتورا و فتارا ( از باب ضرب ) : آرميد پس از جوشش . و سستى آورد سپس درشتى . و فتر الماء : آرميد آب و فرو نشست جوش آن . و فتر الشيئ : پيمود آن چيز را از ميان دو انگشت سبابه و ابهام . و فتر جسمه فتورا : سست و نرم گرديد بندهاى آن . فتور ( fotur ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ضعف و سستى و ناتوان . و فتورپذير شدن : ضعيف شدن . و فتور عقل : كمى عقل . فتورپذير ( fotur - pazir ) ص . پ . سست و ناتوان . و فتورپذير شدن : ناتوان شدن و ضعيف گشتن . فتورة ( foturat ) ا . ع . هواى معتدل . و هر چيز نيم گرم . فتورى ( faturi ) و فتوريا ( foturiy ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - پراكنده و منتشر . و ويران و خراب . و ناتمام و ناكرده شده . و خصومت‌انگيز . فتوق ( fotuq ) ا . ع . باران اندك . يق : عام ذو فتوق اى قليل المطر . و نيز فتوق ، ج : فتق : آفتهاى مانند وام و دين و نياز و درويشى و بيمارى . يق : الحت عليه الفتوق اى الافات . فتوك ( fotuk ) م . ع . فتك فتوكا و فتكا و فتكا و فتكا . مر . فتك و فتك و فتك . فتون ( fetuna ) ع . ج . فتة . فتون ( fotun ) م . ع . فتنه فتنا و فتونا ( از باب ضرب ) : آزمود آن را . و بشگفت آورد او را . و فتن فلان : در فتنه افتاد فلان . و فتنه : در فتنه افگند آن را ( لازم و متعدى ) . و فتن المال الناس : بسوى خود ميل داد آن مال مردم را . و فتن الرجل فى دينه ( مجهولا ) : ميل كرد آن مرد از دين خود . و فتن الرجل الى النساء فتونا و فتن اليهن ( مجهولا ) : خواهش زنا كرد آن مرد با زنان . و فتنه : عذاب كرد او را . و فتنته المراة : ربود آن زن دل او را . و فتن ( مجهولا ) : بىعقل و مال گرديد . و نيز فتن : در آتش سوختن . قوله تعالى : يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُونَ .